Thema 3 Weefsels

Inhoud van de presentatie

Inleiding van het thema weefsels

Hoofdstuk 7 Dekweefsel

- Algemene eigenschappen

- Eenlagig dekweefsel

- Meerlagig dekweefsel

- Klierepitheel

Hoofdstuk 8 Steunweefsel

- Bindweefsel

- Kraakbeenweefsel

- Botweefsel

- Vloeibaar steunweefsel

Hoofdstuk 9 Spierweefsel

- Algemene eigenschappen

- Dwarsgestreept spierweefsel

- Glad spierweefsel

- hartspierweefsel

Hoofdstuk 10

- Zenuwweefsel

- Steuncellen


Inleiding van het thema weefsels

Een weefsel is een verzameling cellen met dezelfde bouw en een gemeenschappelijke functie.


Tussencelstof of matrix --> extracellulaire stoffen die het weefsel zijn specifieke functie geven.

Vier hoofdgroepen weefsels:

- Dekweefsel

- Steunweefsel

- Spierweefsel

- Zenuwweefsel

Hoofdstuk 7 Dekweefsel

Cellen van het dekweefsel liggen heel dicht tegen elkaar aan.


Buitenkant van het lichaam: huid

Binnenkant van het lichaam: rondom de organen.


Algemene eigenschappen

Gemeenschappelijke eigenschappen:

- Er is geen tussencelstof.

- Tussen dekweefselcellen zitten geen bloedvaten.

- Aan één kant is het oppervlak van het dekweefsel blootgesteld aan de omgeving.

- Aan de andere kant zit dekweefsel vast aan een dunne elastische laag. (basaalmembraan)

- Dekweefselcellen slijten snel af en worden continu vervangen.


Functies dekweefsel

1. Bescherming

2. Transport

3. Afscheiding van stoffen


Eenlagig dekweefsel

- Bestaat uit één rij cellen.

- Is een dun vliesje.

Eenlagig dekweefsel kun je indelen in vier typen:

- Plaveiselepitheel

- Kubisch epitheel

- Cilindrisch epitheel

- Trilhaarepitheel


Plaveiselepitheel

Hoe ziet het eruit?
Eenlagig plaveiselepitheel bestaat uit platte cellen met een groot oppervlak.

Het wordt ook wel plaatepitheel genoemd.

Functies?

- bescherming

- transport


Kubisch epitheel

Hoe ziet het eruit?

Cellen van kubisch epitheel zijn blokvormig.

Ze zijn even hoog als breed.

Functie?

- afscheiding van stoffen


Cilindrisch epitheel

Hoe ziet het eruit?

Langwerpige, kokervormige cellen.

Functies?

- transport

- afscheiding van stoffen


Trilhaarepitheel

Hoe ziet het eruit?

Hoge slanke cellen die aan de ''vrije'' kant bedekt zijn met trilharen.

Tussen de epitheelcellen zitten veel slijmcellen, die continu slijm produceren. De trilharen zijn hierin ondergedompeld.

Functies?

- wegwerken van deeltjes, (altijd in dezelfde richting)


Meerlagig dekweefsel

- Is opgebouwd uit enkele tot vele lagen dekweefselcellen.

- In de onderste lagen zijn de cellen kubisch of cilindrisch.

Drie typen meerlagig dekweefsel:

- verhoornd plaveiselepitheel

- niet- verhoornd plaveiselepitheel

- overgangsepitheel


Verhoornend plaveiselepitheel


- cellen van verhoornd plaveiselepitheel zijn kubisch.

- cellen van de onderste laag vermeerderen zich continu door celdeling.

- nieuwe cellen worden naar de oppervlakte geduwd.

- ze worden steeds platter.

- in hun celplasma ontstaat steeds meer hoornstof (een stevig eiwit)

- als er heel veel hoornstof is gaat de cel dood.

- zo krijg je een verhoornde buitenlaag die ondoordringbaar is voor water en beschermt tegen gevaren van buitenaf.


Niet- verhoornend plaveiselepitheel

- heeft dezelfde opbouw als het verhoornd epitheel, maar er treedt geen verhoorning op.

- bescherming tegen beschadiging van buitenaf.

- meestal veel slijmcellen tussen de epitheelcellen (slijmvlies)


Overgangsepitheel

- enkele lagen kubische of bolvormige cellen die van vorm kunnen veranderen zonder dat ze beschadigen.

- als het epitheel is uitgerekt, worden de cellen platgetrokken.

- hierdoor is dit dekweefsel heel rekbaar.


Klierepitheel

Exocriene klier

- hebben een afvoerbuis

- externe secretie

- buisvormig of trosvormig


Endocriene klier

- geen afvoerbuis

- interne secretie

- afscheiding van hormonen


Opdracht

Hoofdstuk 8 Steunweefsel
Steunweefsel is een verzamelnaam voor weefsels die een verbindende, steunende of verzorgende functie hebben.

4 typen steunweefsel:

-Bindweefsel

-kraakbeenweefsel

-Botweefsel

-Vloeibaar steunweefsel

Functies?

- steun geven aan het lichaam.

- bescherming van organen.

- bepalen van vorm en onderlinge beweeglijkheid.


Bindweefsel

Drie typen vezels:

- Collagene vezels

- Elastische vezels

- Reticulaire vezels

5 soorten bindweefsel:

- Straf bindweefsel

- Losmazig bindweefsel

- elastisch bindweefsel

- vetweefsel

- reticulair bindweefsel


Straf bindweefsel

Kenmerken:

- Collagene vezels overheersen.

- Vezels kunnen kriskras door elkaar liggen of als kabels in een bepaalde richting geordend.

Functies?

- Heeft vooral een mechanische functie: opvangen en sturen van trekkrachten.


Losmazig bindweefsel

Kenmerken:

- Wordt gekenmerkt door relatief weinig vezels van collageen en elastine.

- Is vervormbaar.

Functie?

- Vulweefsel


Elastisch bindweefsel

Kenmerken:

- Bestaat vooral uit elastische vezels.

- Is heel rekbaar.


Vetweefsel

Kenmerken:

- Gespecialiseerde vorm van losmazig bindweefsel.

- Veel vetcellen aanwezig.

- Vetcellen zwellen op waardoor je vrijwel geen matrix in vetweefsel aantreft.

Functies?

- opslagplaats van vet (brandstof)

- warmte- isolatie

- steun

- bescherming


Reticulair bindweefsel

kenmerken:

- Bestaat uit reticulaire vezels, die dichte netwerken vormen.

- Er zitten veel reticulumcellen in.

Functies?

- Reticulumcellen kunnen fagocyteren en dienen als stamcellen voor vezelproducerende bindweefselcellen.


Kraakbeenweefsel

Botweefsel

Functies:

- Steun en stevigheid

- Bescherming

- Opslagplaats van calcium

Compact botweefsel:

(substantia compacta)

- botbuizen liggen dicht tegen elkaar aan met weinig tussenruimte.

- zit vooral aan de buitenkant van de botten.

Sponsachtige botweefsel:

(Substantia Spongiosa)

- netwerk van botbalkjes met grote holten ertussen.

- lijkt op een spons

- in de holten bevindt zich rood beenmerg.

zit o.a. in de uiteinden van lange pijpbeenderen en in platte beenderen.

Compact en sponsachtig botweefsel

Vloeibaar steunweefsel

Bloed en lymfe zijn vloeibare steunweefsels.


Bloed

Plasma --> de matrix van bloed.

Bloed heeft twee soorten bloedcellen:

1. rode bloedcellen (erytrocyten) 

2. witte bloedcellen (leukocyten)

- celfragmenten die bloedplaatjes (trombocyten) heten

Weefselvocht --> waterige vloeistof met daarin opgeloste stoffen

Lymfe
Lymfe --> waterig weefsel in de lymfevaten.

Opdracht

Hoofdstuk 9 Spierweefsel

Belangrijkste taak:

Lichaam laten bewegen

Bijzondere eigenschap:

Spierweefsel kan samentrekken en weer ontspannen.

Drie typen spierweefsel:

- dwarsgestreept spierweefsel

- glad spierweefsel

- hartspierweefsel


Algemene eigenschappen

Spierweefsel bestaat voornamelijk uit spiercellen, die helemaal opgevuld zijn met langwerpige eiwitketens, myofibrillen.


Ze bevatten twee typen draadvormige eiwitten: actine en myostine.


Dwarsgestreept spierweefsel

- onder een microscoop zijn een dwarse streping te zien. Dit zijn actine en myosinedraden.

- dwarsgestreepte spiercellen worden spiervezels genoemd.

- het kan snel samentrekken en heeft een hoge reactiesnelheid.

- het raakt snel vermoeid.

- Uit dwarsgestreept spierweefsel zijn de dwarsgestreepte spieren opgebouwd. Deze zitten bijna allemaal vast aan het skelet (skeletspieren)

- de aansturing gebeurt door het animale zenuwstelsel (staat onder invloed van je wil)

Daarom heten ze ook wel willekeurige spieren.


Glad spierweefsel

- Bestaat uit dicht tegen elkaar liggende kleine spiercellen.

- Elke spiercel heeft een centraal gelegen celkern.

- Actine- en myosinedraden liggen verspreid door het celplasma.

- Gladde spiercellen trekken vrij langzaam samen, reageren traag en zijn vrijwel onvermoeibaar.

Gladde spieren zijn onwillekeurige spieren.

Ze worden aangestuurd door het vegetatieve zenuwstelsel (deel van het zenuwstelsel dat niet door de wil beïnvloedbaar is)


Hartspierweefsel

- Bevindt zich alleen in het hart.

- Hartspiervezels zijn langwerpig en vertakt en zitten door middel van schijfvormige verbindingen aan elkaar vast.

- Hartspiercellen kunnen snel reageren en samentrekken.

- Door regelmatige afwisseling van actie en rust zijn ze in staat om een heel leven lang je hart te laten kloppen.

- Hartspierweefsel werkt zelfstandig (autonoom) door aanwezigheid van prikkelautomaat in het hart zelf.

- De prikkelautomaat staat onder invloed van het vegetatieve zenuwstelsel (werkt buiten je wil om)


Opdracht

Hoofdstuk 10 Zenuwweefsel

Zenuwweefsel is gespecialiseerd in het geleiden van elektrische signalen: de impulsen

Belangrijkste functie:

Impulsen door het hele lichaam sturen.

Het meeste zenuwweefsel bevindt zich in het centrale zenuwstelsel.

De rest vind je voornamelijk in de zenuwen.

Zenuwen --> verbindingsbanen die de impulsen door het hele lichaam geleiden.

Alle zenuwen samen noem je het perifere zenuwstelsel.


Zenuwweefsel bestaat uit twee soorten cellen:

- zenuwcellen

- steuncellen


Zenuwcellen (neuronen)

zenuwcellen hebben een groot cellichaam en meerdere tot heel veel celuitlopers.


Twee soorten uitlopers:

- dendrieten --> geleiden impulsen naar het cellichaam toe

- axon --> geleidt de impuls altijd van het cellichaam af in de richting van een andere cel.


Myelineschede --> isolerend laagje om de axonen. dit laagje bestaat uit een vette stof.


Steuncellen (gliacellen)

Steuncellen (gliacellen) hebben de belangrijke taak om de zenuwcellen te beschermen en bij hun werk te ondersteunen.


Spelen ook een rol bij het verhogen van de snelheid waarmee de impulsen geleid worden.


In het centrale zenuwstelsel

Bestaat uit hersenen en ruggenmerg.

Drie typen steuncellen in het centrale zenuwstelsel:

- astrocyten

- oligodendrocyten

- microgliocyten


In het perifere zenuwstelsel

In het perifere zenuwstelsel zijn de meeste axonen omwikkeld door steuncellen, de cellen van Schwann.

Functie van de schede van Schwann:

Isoleren, verzorgen en ondersteunen van het axon en daarmee de hele zenuwcel.


Opdracht
Create a presentation like this one
Share it on social medias
Share it on your own
Share it on social medias
Share it on your own

How to export your presentation

Please use Google Chrome to obtain the best export results.


How to export your presentation

New presentation

by ntinnemans

55 views

Public - 7/25/16, 8:54 AM